السيد محمد حسين الطهراني

20

معاد شناسى (فارسى)

وَ لَنْ تَجِدَ لِسُنَّةِ اللَّهِ تَبْدِيلًا . « 1 » « اى پيغمبر ! هيچگاه در سنّت خدا تبديلى نخواهى يافت . » وَ لَنْ تَجِدَ لِسُنَّتِ اللَّهِ تَحْوِيلًا . « 2 » « و اى پيغمبر ! هيچگاه در سنّت خدا تحويل و جابجائى نخواهى يافت . » تمام اين عالم با اين نظم عجيب ، و اين سلسله روابط متين و دقيق بدون اندكى تخلّف ، بر اساس اين سنّت الهيّه شروع به كار مىكند . اگر دانه‌اى بر زمين بيفتد ، بدون آنكه آب به آن بدهند نميرويد . در قفسهء عطّار در شيشهء تخم خشخاش ، خشخاش نميرويد ، ولى اگر همين تخم خشخاش را در تحت يك سلسله علل طبيعىِ روئيدن قرار دهيم : آن را بر زمين بريزيم ، آب دهيم ، هوا مساعد باشد ، خورشيد بتابد ؛ آن دانه سبز مىشود . و مىبينيم كه اين دانه در تحت يك سلسله اسباب لا يتغيّر ، زنجيروار گرفتار است كه هيچ از آن تخلّف نمىتواند بورزد . اين دانه علاوه بر شرائط مناسب محيط ، از نقطه نظر تغذّى بايد دچار حشرات و آفات نگردد ، سيل آن را نبرد ، و طعمهء مورچه و گنجشك نگردد ، تا سبز شود و رشد كند .

--> ( 1 ) ذيل آيه 62 ، از سورهء 33 : الاحزاب ؛ و قسمتى از آيه 43 ، از سورهء 35 : فاطر ( به عبارت فَلَنْ تَجِدَ ) ؛ و ذيل آيه 23 ، از سورهء 48 : الفتح ( 2 ) ذيل آيه 43 از سوره 35 : فاطر